Dagje Rotterdam met mijn lief en twee kleinzoons (15 en 13 jaar). Euromast, watertaxi, shoppen en naar Fenix. Het museum over migratie. The Family of Migrants, bijna tweehonderd foto’s over vertrek, reis en aankomst. Migratie is van alle tijden. Alleen de richting verandert.

Tegenwoordig zie ik dagelijks beelden van mensen die Europa proberen te bereiken. Ze komen uit Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Sommigen vluchten voor oorlog of vervolging, anderen voor armoede en uitzichtloosheid. Vaak is het een combinatie. Wat ze gemeen hebben is de hoop dat het ergens anders beter zal zijn.

Dat levert problemen op. Daar sluit ik mijn ogen niet voor. Hoeveel mensen kan Europa opnemen? Hoe organiseer je opvang? Wie mag blijven en wie niet? Wat betekent migratie voor woningen, onderwijs, zorg en onze samenleving? Het zijn terechte vragen waarop ik absoluut geen antwoord heb. Maar in de discussie hierover mis ik iets.

Het besef dat Europeanen zelf eeuwenlang precies hetzelfde deden.

Miljoenen mensen verlieten Europa en trokken naar Amerika, Canada, Australië en andere delen van de wereld. Ook Nederlanders pakten hun koffers. Alleen al tussen 1950 en 1959 vertrokken ruim 340.000 Nederlanders naar Canada, Australië, de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika. 

Waarom gingen ze?

Omdat ze elders kansen zagen. Meer ruimte, werk, grond, vrijheid of gewoon een betere toekomst voor hun kinderen. De Nederlandse overheid stimuleerde emigratie in die jaren zelfs. 

We noemden hen emigranten.

Nu komen mensen onze kant op en noemen we hen migranten, vluchtelingen of asielzoekers. Andere woorden, andere omstandigheden, maar achter al die woorden zitten mensen die een beslissing hebben genomen die ik zelf niet graag zou hoeven nemen.

Je huis verlaten. Familie achterlaten. Niet weten waar je terechtkomt. Niet weten of je welkom bent.

Een foto uit Ter Apel maakte daarom grote indruk op mij. Mensen liggen buiten bij het aanmeldcentrum. Op het gras, onder dekens, wachtend tot er ergens plaats voor hen is. In augustus 2022 slapen daar op een gegeven moment zelfs ongeveer zevenhonderd mensen buiten. 

Je kunt discussiëren over aantallen, grenzen en toelatingsbeleid. Dat moet je ook doen. Een land zonder beleid komt in de problemen.

Maar bij die foto dacht ik niet als eerste aan cijfers. Ik zag mensen. Mensen die ergens vandaan kwamen en hoopten ergens anders opnieuw te kunnen beginnen.

Net zoals ooit miljoenen Europeanen op een schip stapten en de oceaan overstaken. Met een koffer, wat bezittingen en waarschijnlijk dezelfde onzekerheid.

De geschiedenis herhaalt zich niet precies. Maar mensen blijven mensen. De zoektocht naar een beter leven kent geen grenzen.

Bij veel foto’s wilde het vocht uit mijn ogen en ik slikte alsof er een golfbal in mijn keel zat. De kleinzonen waren diep onder de indruk. 

Weer thuis waren mijn gedachtes nog bij die foto expositie in het Fenix. Ik open Facebook en direct zie ik reacties van twee medebloggers. Ze reageren op een bericht over twee asieljongeren die een dagje met het COA in Blijdorp waren. Twee van hen klommen in het zeehondenverblijf. De tekst> Diergaarde Blijdorp kreeg gratis vlees aangeboden, kilo’s zelfs voor alle roofdieren….maar zelfs zij lusten dat COA tuig niet.

Reactie van de een “wat een idioten” het antwoord, “op zijn zachts gezegd wel ja, ik vond het jammer dat ze niet bij de leeuwen of tijger of de ijsberen over de hekken zijn geklommen – het antwoord, “die hadden in koor geroepen, aan tafel. Het Slotantwoord, “en dat had ik graag gezien…..hoe het verorberd werd, alle leeuwenharen bloeddoordrenkt rood.

Na het incident met de twee jongeren moesten alle COA jongeren Blijdorp verlaten. Terecht?

In het weekend zag ik beelden van een incident bij voetbal. Vanuit een vak met Feijenoord -supporters werden er vuurpijlen afgeschoten naar een vak met Cambuur-supporters. Een vak vol met ouders met hun kinderen. Levensgevaarlijk. De feijennoorders mochten gewoon blijven en de wedstrijd werd gewoon verder gespeeld. Gek dat ik hier niets over hoor van die twee medebloggers.

Wat mij daarbij bezighoudt is niet dat die twee jongeren zich misdroegen. Wie over een hek klimt waar hij niets te zoeken heeft, moet daarop worden aangesproken. Punt. Maar wanneer worden twee jongeren ineens het COA, asielzoekers of tuig? Bij Feyenoord schoten supporters vuurwerk een vak met andere mensen in. Zeven mensen raakten gewond. Toch komt niemand op het idee om iedere Feyenoordsupporter verantwoordelijk te houden voor wat daar gebeurde.

Misschien is dat wel wat Fenix mij die dag vooral heeft laten zien. Achter het woord migrant zit geen groep die allemaal hetzelfde denkt en doet. Er zitten afzonderlijke mensen achter. Goede, vervelende, aardige, lastige, moedige en soms ook mensen die stomme dingen doen. Precies zoals bij Nederlanders.

Mijn fantastische dag met mijn lief en kleinkinderen eindigt met somberheid. Niet door wat ik in Fenix zag, maar door wat ik daarna op Facebook las.